Migren için herkes açısından en iyi kabul edilen tek bir ilaç yoktur. Kullanılabilecek etken madde; migren atağının sıklığı ve şiddeti, eşlik eden belirtiler, kişinin yaşı, diğer hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve daha önce uygulanan tedavilere verdiği yanıta göre belirlenir. Migren tedavisinde bazı etken maddeler başlayan atağın kontrolüne yönelik kullanılırken bazıları atakların sıklığını ve günlük yaşama etkisini azaltmaya yönelik koruyucu tedavide değerlendirilebilir.
Migren Tedavisinde Kullanılan İlaç Türleri Nelerdir?
Migren tedavisinde ilaç kullanımı temel olarak atak tedavisi ve koruyucu tedavi olmak üzere iki farklı amaçla planlanabilir. Bu iki yaklaşım birbirinin alternatifi olarak değerlendirilmemelidir. Bazı kişiler yalnızca atak döneminde tedaviye ihtiyaç duyarken, bazı kişilerde atak tedavisine ek olarak koruyucu tedavi de gündeme gelebilir.
Atak tedavisinde amaç başlamış olan baş ağrısını ve bulantı, kusma, ışık veya sese hassasiyet gibi eşlik eden belirtileri kontrol etmektir. Koruyucu tedavide ise amaç gelecekte ortaya çıkabilecek migren ataklarının sıklığını, süresini veya günlük yaşama etkisini azaltmaktır.
| Tedavi Yaklaşımı | Ne Amaçla Kullanılır? | Değerlendirilebilen Etken Maddelere Örnekler |
|---|---|---|
| Atak tedavisi | Başlamış migren atağının kontrol edilmesine yönelik kullanılır. | Parasetamol, ibuprofen, naproksen, sumatriptan, rizatriptan, zolmitriptan gibi etken maddeler |
| Bulantıya yönelik tedavi | Migren atağına eşlik eden bulantı ve kusmanın kontrolüne yönelik değerlendirilebilir. | Metoklopramid gibi etken maddeler |
| Koruyucu tedavi | Migren ataklarının sıklığını ve günlük yaşama etkisini azaltmaya yönelik planlanabilir. | Propranolol, topiramat, amitriptilin gibi etken maddeler ile CGRP yolunu hedefleyen farklı etken maddeler |
Tabloda verilen etken maddeler örnek niteliğindedir. Bir etken maddenin tabloda yer alması herkes için uygun olduğu veya diğer seçeneklerden üstün olduğu anlamına gelmez. Aynı etken madde bazı kişiler için uygun olabilirken kişinin sağlık özelliklerine göre başka bir tedavi yaklaşımının değerlendirilmesi gerekebilir.
Migren İlacı Seçimi Neye Göre Yapılır?
Migren ilacı seçiminde yalnızca baş ağrısının varlığı dikkate alınmaz. Öncelikle baş ağrısının migrenle uyumlu olup olmadığı, migrenin özellikleri, atakların ne sıklıkta gerçekleştiği ve kişinin günlük yaşamının ne ölçüde etkilendiği değerlendirilir.
Tedavi planı oluşturulurken şu özellikler dikkate alınabilir:
- Ay içerisindeki migren günü sayısı,
- Atakların ne kadar sürdüğü,
- Baş ağrısının şiddeti,
- Migrenin auralı veya aurasız olması,
- Bulantı ve kusmanın eşlik edip etmemesi,
- Işık ve sese karşı hassasiyetin bulunması,
- Atağın günlük yaşamı ne ölçüde etkilediği,
- Daha önce kullanılan etken maddelere verilen yanıt,
- Ortaya çıkan yan etkiler,
- Kişinin yaşı,
- Eşlik eden hastalıklar,
- Düzenli kullanılan diğer ilaçlar,
- Olası ilaç etkileşimleri,
- Gebelik veya gebelik planı.
Örneğin belirgin bulantı ve kusmanın eşlik ettiği bir migren atağında ağızdan kullanılan ilaçların alınması güçleşebilir. Başka bir kişide ise migren atağı çok hızlı şiddetlenebilir. Bu farklılıklar tedavinin nasıl planlanacağını etkileyebilir.
Bu nedenle bir migren hastasının kullandığı etken maddenin başka bir migren hastası tarafından doğrudan kullanılmaya başlanması uygun değildir. Aynı tanıya sahip kişilerde bile tedavi planı farklı olabilir.
Atak Sırasında Migren İçin Hangi İlaçlar Kullanılabilir?
Atak sırasında kullanılan ilaçlar, başlamış olan migren atağının kontrol edilmesine yönelik tedavilerdir. Kullanılacak etken madde atağın şiddetine, eşlik eden belirtilere, kişinin daha önceki tedavilere verdiği yanıta ve sağlık durumuna göre belirlenebilir.
Akut migren atağında değerlendirilebilen etken maddeler farklı gruplarda yer alabilir.
Parasetamol, bazı migren ataklarında akut tedavi kapsamında değerlendirilebilen etken maddelerden biridir.
İbuprofen ve naproksen, nonsteroid antiinflamatuvar ilaç grubunda bulunan ve bazı migren ataklarında kullanılabilen etken maddelerdir.
Sumatriptan, rizatriptan ve zolmitriptan ise triptan grubunda yer alan etken maddelere örnektir. Triptanlar migren atağının akut tedavisinde değerlendirilebilen migrene özgü ilaç gruplarından biridir.
Günümüzde CGRP reseptörünü hedefleyen bazı etken maddeler de uygun hastalarda akut migren tedavisinin seçenekleri arasında değerlendirilebilmektedir.
Migren atağı sırasında belirgin bulantı veya kusma bulunuyorsa metoklopramid gibi bulantıya yönelik etken maddeler de tedavi planı içerisinde değerlendirilebilir.
Hangi etken maddenin kullanılacağı kişiden kişiye değişebilir. Bir ilacın reçetesiz temin edilebilmesi veya daha önce kullanılmış olması, her migren atağında kontrolsüz biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez.
Özellikle akut tedavide kullanılan ilaçların çok sık kullanılması ayrıca değerlendirilmelidir. Baş ağrısını kontrol etmek amacıyla sık ilaç kullanımı bazı kişilerde ilaç aşırı kullanım baş ağrısıyla ilişkili hale gelebilir. Bu nedenle kişinin ay içerisinde kaç gün baş ağrısı yaşadığını ve kaç gün akut tedavi kullandığını takip etmesi yararlı olabilir.
Atakları Önlemek İçin Migren Tedavisinde Hangi İlaçlar Kullanılır?
Migren ataklarının önlenmesine yönelik ilaçlar koruyucu tedavi kapsamında değerlendirilir. Koruyucu tedavinin amacı başlamış bir baş ağrısını geçirmek değildir. Atakların sıklığının, süresinin veya günlük yaşam üzerindeki etkisinin azaltılması hedeflenir.
Koruyucu tedavi her migren hastası için gerekli değildir. Atakların sıklaşması, günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi veya akut tedavi kullanım ihtiyacının artması gibi durumlarda koruyucu tedavi gereksinimi nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilebilir.
Koruyucu migren tedavisinde farklı etken maddeler kullanılabilir. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Propranolol: Beta bloker grubunda bulunan ve migren koruyucu tedavisinde değerlendirilebilen etken maddelerden biridir.
- Topiramat: Farklı nörolojik hastalıklarda kullanım alanı bulunan ve migren koruyucu tedavisinde de değerlendirilebilen bir etken maddedir.
- Amitriptilin: Farklı kullanım alanları bulunan ve bazı migren hastalarında koruyucu tedavi kapsamında değerlendirilebilen bir etken maddedir.
Bunların dışında CGRP veya CGRP reseptörü üzerinden etki gösteren farklı etken maddeler de migrenin koruyucu tedavisinde kullanılabilmektedir. Bu gruptaki tedavilerin uygulanma şekilleri ve kullanım özellikleri birbirinden farklı olabilir.
Bir etken maddenin aslında farklı bir hastalık grubunda da kullanılıyor olması, migren hastasında o hastalığın bulunduğu anlamına gelmez. Örneğin bazı etken maddelerin nörolojik, psikiyatrik veya kardiyovasküler hastalıklarda farklı kullanım alanları bulunurken aynı etken madde migrenin önlenmesinde de değerlendirilebilir.
Koruyucu tedavinin seçimi sırasında kişinin eşlik eden hastalıkları, kullandığı diğer ilaçlar, gebelik durumu veya gebelik planı ve tedavinin olası yan etkileri birlikte değerlendirilir.
Koruyucu tedavi başladıktan sonra tedaviye verilen yanıt takip edilir. Değerlendirmede yalnızca migrenin tamamen ortadan kalkıp kalkmadığına bakılmaz. Aylık migren günlerinin değişmesi, atakların şiddeti, akut ilaç kullanım ihtiyacı ve migrenin günlük yaşam üzerindeki etkisi de dikkate alınabilir.
Migren İlacı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Migren tedavisinde kullanılan ilaçların kullanım şekli ve sıklığı tedavinin önemli bir parçasıdır. Özellikle akut atak sırasında kullanılan ilaçların gereğinden sık kullanılması baş ağrısının seyri açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
Migren ilacı kullanırken dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Reçeteli ilaçlar hekimin belirlediği kullanım planına uygun kullanılmalıdır.
- İlaç dozu kişinin kendi kararıyla artırılmamalı veya azaltılmamalıdır.
- Koruyucu tedaviler hekime danışılmadan bırakılmamalıdır.
- Akut atak ilaçlarının ay içerisinde kaç gün kullanıldığı takip edilmelidir.
- Birden fazla ağrı kesici veya migren ilacı kullanılıyorsa hekime bilgi verilmelidir.
- Düzenli kullanılan diğer ilaçlar nöroloji uzmanına bildirilmelidir.
- Yeni başlayan veya belirginleşen yan etkiler değerlendirilmelidir.
- Gebelik planlanıyorsa kullanılan ilaçlar gebelik öncesinde hekimle değerlendirilmelidir.
- Baş ağrısı günlüğü tutularak atakların sıklığı, süresi ve kullanılan ilaçlar kaydedilebilir.
Özellikle gebelik veya gebelik planı bulunan kişilerde migren tedavisi ayrıca değerlendirilmelidir. Kullanılan bir etken madde gebelik planlandığında kişinin kendi kararıyla kesilmemeli veya başka bir ilaçla değiştirilmemelidir.
Migren tedavisinde kişinin yalnızca ilaç adına odaklanması yerine baş ağrısının genel seyri de takip edilmelidir. Ay içerisindeki baş ağrısı günlerinin artması, atakların daha uzun sürmeye başlaması veya daha sık akut tedavi ihtiyacı ortaya çıkması tedavinin yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
Daha önce yaşanan migren ataklarından belirgin biçimde farklı bir baş ağrısı ortaya çıkması da önemlidir. Aniden başlayan çok şiddetli baş ağrısı, bilinç değişikliği, konuşma bozukluğu, yeni gelişen kol veya bacak güçsüzlüğü, görme kaybı, ateş veya ense sertliği gibi belirtiler bulunuyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekebilir.
Migren ataklarının sıklaşması, günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi veya kullanılan tedaviye rağmen kontrol sağlanamaması durumunda Kayseri nöroloji alanında değerlendirme yapılarak migrenin özellikleri ve kişiye uygun tedavi seçenekleri ele alınabilir.
Sorumluluk Reddi: Bu içerikte yer alan etken madde isimleri yalnızca migren tedavisinde kullanılabilen ilaç seçenekleri hakkında genel bilgi vermek amacıyla belirtilmiştir. Herhangi bir etken maddenin önerildiği, diğerlerinden daha iyi olduğu veya kişiye uygun olduğu anlamına gelmez. Migren tedavisinde ilaç seçimi, doz, kullanım şekli ve tedavi süresi kişinin sağlık durumu değerlendirilerek hekim tarafından belirlenmelidir. İlaçlar hekime danışılmadan başlanmamalı, bırakılmamalı veya dozları değiştirilmemelidir.
Sorumluluk Reddi Beyanı
Bu sayfada sağlanan bilgiler, genel bilgi amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Bu bilgiler, bir doktor-hasta ilişkisi kurmaz veya mevcut bir ilişkiyi değiştirmez. Herhangi bir tıbbi sorununuz varsa, doktora danışmanız önemlidir.
Sayfada kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.